Historia klubu


Część I – powstanie i początki działalności


Ta historia zaczęła się wiosną 1989 roku, kiedy to późniejszy twórca Klubu Zygmunt Jóźwiak na zaproszenie Komisji Szkoleniowej NRŁ wygłosił na naradzie przewodniczących wojewódzkich komisji szkoleniowych we Włocławku referat „O kryzysie kultury języka łowieckiego i sposobach podniesienia jej poziomu”.

Główne tezy tego wystąpienia:

1 ok. 1/3 wyrazów i wyrażeń łowieckich, głównie nowo powstałych, znajduje się poza najbardziej obszernym Słownikiem Hoppego
2 dotychczasowe 3 wydania tego słownika nie zaspokajają potrzeb odbiorców, nie tylko myśliwych
3 łatwiej dostępny leksykon M.P. Krzemienia „1000 słów o łowiectwie” posiada również niewystarczającą ilość haseł, jest kompilacją innych słowników, powielającym w dodatku ich błędy.

Jako wnioski Autor przedstawił wiele propozycji naprawczych. Jedna z tych propozycji stała się zaczynem powstania Klubu Miłośników Języka Łowieckiego.

O naradzie tej napisał Kazimierz Biały w Łowcu Polskim (nr 9/1989 str. 13) w artykule: Myśliwski sejmik szkoleniowy. Na zamieszczoną w Łowcu Polskim (11/1989 str. 27) informację o zamiarze powołania Klubu odpowiedziało 32 zainteresowanych.

Zebranie inauguracyjne odbyło się w siedzibie ZG PZŁ w Warszawie 16 listopada 1990 roku. Wybrano wtedy władze Klubu, a Zygmunt Jóźwiak, jego pierwszy przewodniczący, wygłosił referat programowy „O potrzebie opracowania nowego słownika łowieckiego”.
Zatwierdzono też wtedy program działania Klubu, na który złożyły się wnioski z obu referatów.

Pierwszy okres działalności Klubu upłynął pod znakiem dominacji Komisji Szkoleniowej Naczelnej Rady Łowieckiej, z którą Klub ściśle współpracował. Powstał wtedy „Program szkolenia wykładowców w zakresie wybranych zagadnień kultury łowieckiej” opracowany przez W. Dynaka, „Słownik podstawowych terminów łowieckich i ekologicznych” Z. Jóźwiaka i K. Białego oraz „Słownik myśliwski” E. Szałapaka. Tematyczny słownik łowiecki Z. Jóźwiaka został zatwierdzony przez NRŁ jako lektura obowiązkowa dla kandydatów do PZŁ.

Wśród ważniejszych wydarzeń tego okresu należy wymienić niewątpliwie uroczyste spotkanie członków Klubu w dniu 26 i 27 czerwca 1993 roku w Czempiniu, na które złożyły się referaty, recytacje fragmentów literatury łowieckiej oraz muzyki w wykonaniu kapeli Zamku Rydzyńskiego. Spotkanie zakończyło się biesiadą przy ognisku połączoną z wysłuchaniem koncertu sygnałów myśliwskich.

Część II – dziesięciolecie 1993 – 2003

Od początku było widoczne, że zainteresowania członków Klubu przekraczają ramy jego nazwy. Znajdowali się bowiem wśród nas badacze literatury łowieckiej, publicyści interesujący się kulturą łowiecką, znawcy tradycji i zwyczajów łowieckich, redaktorzy czasopism, propagatorzy sygnalistki łowieckiej i kolekcjonerzy, a po kolejnym naborze członków w 1994 roku – także początkujący literaci. Wtedy to została zmieniona nazwa Klubu na Miłośników Języka i Literatury Łowieckiej, sankcjonując w programie dotychczasowe działania dotyczące całej sfery kultury łowieckiej.
Znaczące dla kultury ogólnonarodowej było zainicjowanie przez Władysława Dynaka – poza Klubem profesora Uniwersytetu Wrocławskiego – serii pn. „Biblioteka Klasyki Łowieckiej”, na którą miały się złożyć utwory literackie i profesjonalne od wieku XVI po współczesność, opatrzone komentarzem rzeczowym i językowym oraz rozprawą wstępną nt. utworu lub twórczości danego pisarza – w opracowaniu przedstawicieli naukowego środowiska polonistyki wrocławskiej. W tej serii ukazały się dotychczas cztery tomy:
I
Wiktor Kozłowski: Pierwsze początki terminologii łowieckiej.
Wydanie nowe, poprawione i poszerzone.
Opracował, rękopiśmiennymi dodatkami Autora i ilustracjami znaczeń uzupełnił oraz wstępem i komentarzem opatrzył Władysław Dynak. Wrocław 1996.
II
Staropolskie księgi o myślistwie.
Opracował: Władysław Dynak i Jacek Sokolski. Wrocław 2001.
III
Adolf Dygasiński: Opowiadania i nowele łowieckie.
Wstęp, wybór i opracowanie Ireneusz Sikora. Wrocław 2003.
IV
Władysław Dynak, Jacek Sokolski: Staropolskie poematy myśliwskie. Antologia.
Wrocław 2007.
Piąty tom cyklu ma zawierać:
V
Prof. dr Władysław Dynak
Z Mickiewiczem na łowach
Książka zawierać będzie (…) studia historycznoliterackie poświęcone tematyce łowieckiej w polskiej literaturze pięknej w ogóle, w twórczości Adama Mickiewicza w szczególności (…).
Zawierać będzie ona zarówno teksty, które powstały na przestrzeni ostatnich kilkunastu lat i były już publikowane w różnych wydawnictwach naukowych – zwykle niedostępnych zdecydowanej  większości myśliwych, jak i rozprawy napisane z myślą o takiej właśnie książce. Wszystkie one zostały w tym roku na nowo zredagowane lub wręcz napisane od nowa. A oto teksty, które na pewno znajdą się w planowanej książce: 

1. O „Chórze strzelców” Adama Mickiewicza jako pieśni łowieckiej.
2. Kim jest strzelec w „Świteziance” i twórczości Adama Mickiewicza.
3. Świat łowiecki w „Panu Tadeuszu” i twórczości Adama Mickiewicza.
4. „Głupi niedźwiedziu…” czyli o kulturowym i literackim rodowodzie niedźwiedzia w „Panu Tadeuszu”.
5. Pojedynek z niedźwiedziem. Eksplikacja („Pan Tadeusz”, ks. IV, wersy: 626 – 659).
6. Wojski i Sędzia – znawcy łowieckiej tradycji.
7. Telimena na łowach. O erotyczno – myśliwskiej symbolice w „Panu Tadeuszu” i przekazach tradycji.
8. Litwa (oraz inne historyczne krainy łowieckie) w twórczości Adama Mickiewicza i literaturze polskiej. 

Ukoronowaniem 10-letniej działalności Klubu miała być planowana na jesień 2000 roku – uroczysta impreza naukowo-kulturalna, wzorowana na tej sprzed 7 lat w Czempiniu. Zgłoszony w 1998 roku projekt, który przewidywał m.in. ogólnopolskie sympozjum NT. języka i literatury łowieckiej, połączone z wystawą piśmiennictwa łowieckiego i wydzieloną w niej ekspozycją dorobku piśmienniczego członków Klubu, zyskał poparcie uczestników zebrania, w tym zaproszonych gości: kierownik Muzeum Przyrodniczo-Łowieckiego w Uzarzewie Anny Makarewicz i kierownika Reprezentacyjnego Zespołu Muzyki Myśliwskiej PZŁ Mieczysława Leśniczaka. Niestety, z przyczyn finansowych planowana impreza odbyła się z rocznym opóźnieniem, bo 15 i 16 września 2001 roku pod łączną nazwą „Spotkania z kulturą łowiecką”.
„Spotkania…” rozpoczęły się w Domu Łowieckim w Poznaniu „Ogólnopolskim sympozjum NT. języka i literatury łowieckiej”. Zgłoszono na nie 9 referatów, w tym 4 opracowane przez zaproszonych gości. Równolegle odbywała się wystawa pt. „Łowiectwo w piśmiennictwie i ekslibrisie polskim” w Muzeum Przyrodniczo-Łowieckim w Zarzewie, na której były prezentowane nie tylko eksponaty z dziedziny języka i literatury łowieckiej oraz ekslibrisy, ale także egzemplarze czasopism łowieckich.
Novum w tradycji spotkań klubowych było zorganizowanie (także w Domu Łowieckim w Poznaniu) „Konferencji na temat stanu kultury łowieckiej”, w której wzięli udział m.in. przedstawiciele klubów łowieckich, komisji kultury niektórych okręgowych rad łowieckich oraz Komisji Kultury NRŁ.
Ten dziesięcioletni okres działalności KMJiLŁ zakończył się tragiczną śmiercią inicjatora i współtwórcy Klubu w roku 2003.